20 август – уңыш җыю, кышка әзерләнү белән бәйле вакыт. Борынгы бабаларыбыз бу көнне аеруча хөрмәт иткәннәр, чөнки кышкы азык-төлек запасының нигезе җәй ахырында салына. Шуңа бәйле рәвештә төрле сынамышлар, йолалар сакланып калган. Әйдәгез, 20 августта нәрсә эшләргә ярый һәм нәрсәдән тыелырга кирәк икәнлеген карап китик.
20 августта халык сынамышлары буенча нәрсә эшләргә ярый:
- Уңыш җыюны төгәлләргә: Басу-кырларда икмәкне урып-җыеп бетерергә тырышканнар. “Көз килсә, уңышны җый, кыш җитсә, ашны пешер”, - дигән әйтем дә юкка гына килеп чыкмаган.
- Кышка әзерлекне башларга: Кәбестә тозларга, кыяр маринадларга, җиләк-җимешне киптерергә керешкәннәр. “Җәй көне ашамаган, кыш көне таба алмас”, - дип әйткәннәр, кышка кайгыртучанлык белән әзерләнергә кирәклеген искәртеп.
- Бәхет теләп, кунак чакырырга: Бу көнне бер-береңә кунакка бару, сый-хөрмәт күрсәтү яхшы гамәл саналган. Кунакчыллык - татар халкының иң күркәм сыйфатларыннан берсе.
- Авыл өмәсендә катнашырга: Авыл халкы бергәләшеп төрле эшләр башкарган. Мәсәлән, урамнарны җыештыру, коеларны чистарту, зиратларны тәртипкә китерү. “Кеше көче - тау күчерә”, - дигән мәкальдәге кебек, бердәмлектә көч бар.
- Зиратка барып, рухларга дога кылырга: Вафат булган әби-бабаларны искә алу, аларның рухына дога кылу мөһим саналган. “Үлгәннең артыннан яхшы сүз әйт”, - дип өйрәткәннәр өлкәннәр.
20 августта нәрсә эшләргә ярамый:
- Эш бетмичә, җырлап-биеп күңел ачарга: Башта эшне эшләп бетерергә, аннары гына күңел ачарга киңәш ителгән. “Эш - башыннан, күңел - ахырыннан”, - дип әйткәннәр.
- Яман сүз сөйләргә, гайбәт сатырга: Әрләшергә, бәхәсләшергә ярамаган. “Яхшы сүз - җан азыгы”, - дип, яхшы сүз генә сөйләргә тырышканнар.
- Усаллык кылырга: Көне буе яхшы кәефтә булырга кирәк. “Йомшак булсаң, таптарлар, каты булсаң, ватарлар”, - дигән әйтемнән гыйбрәт алып, урталыкны сакларга кирәк булган.
- Ялкауланырга: Эшсез утыру, ялкаулык яхшыга илтми дип саналган. “Хезмәт төбе - хәзинә”, - дип, һәрвакыт эш белән мәшгуль булырга тырышканнар.
- Исраф кылырга: Азык-төлекне, мал-мөлкәтне әрәм-шәрәм итәргә ярамаган. “Канагат - зур байлык”, - дигән татар мәкале бу хакта яхшы искәртә.
Бу сынамышлар – халыкның гасырлар буена тупланган тәҗрибәсе. Ышану яки ышанмау – һәркемнең үз эше. Шулай да, борынгы йолаларга игътибар итү, әби-бабаларыбызның тормыш рәвешен искә алу рухи яктан баерга ярдәм итә.