Tөрлесеннән
26 Мая 2020, 10:00

Тузганакның файдасы турында беләсезме, балтачлылар?

Май аенда барлык басулар һәм болыннар сары төскә әверелә: тузганаклар чәчәк ата. Алар безнең бакчаларда да барлыкка үсә, һәм без, эш кораллары тотып, үҗәт чүп үләннәренә каршы көрәшкә чыгабыз. Тик тузганакны түтәлдән өзеп ыргырырга ашыкмагыз. Ул ашарга да яраклы.

Май аенда барлык басулар һәм болыннар сары төскә әверелә: тузганаклар чәчәк ата. Алар безнең бакчаларда да барлыкка үсә, һәм без, эш кораллары тотып, үҗәт чүп үләннәренә каршы көрәшкә чыгабыз. Тик тузганакны түтәлдән өзеп ыргырырга ашыкмагыз. Ул ашарга да яраклы.
Бу үсемлек тулысынча ашарга яраклы. Чәчәкләреннән алып тамырларына кадәр. Беренчесе кайнатмага, яфраклар салатка яки яшел щига озатыла, ә тамырдан файдалы эчемлек ясыйлар.
Тузганак — гомумән бик файдалы үсемлек, ул тимер, фосфор, калий, инулин, А һәм С витаминнарына, шулай ук аксым кушылмаларына бай. Тузганакның файдасы шунда, аның согында сидек кудыру тәэсиренә ия булган тараксацинның ачы матдәсе бар. Үсемлек шикәр диабеты, үт куыгы һәм бавыр, авитаминоз, анемия һ.б. авыруларына каршы көрәштә ярдәм итә, язын һәм пигмент тапларыннан арындыра.
Тузганактан салат әзерлибез
Салат өчен тузганакның яшь яфраклары, шулай ук сары чәчәкләре кулланыла.
  • Тузганак яфраклары
  • Кычыткан яфраклары
  • Берничә редиска тамыры
  • * 3 яшь суган кыягы
    * 3 яшь сарымсак кыягы
    * 2-3 карлыган яфраклары
    • Укроп, петрушка
    • Заправка өчен:
      * 2 аш кашыгы зәйтүн мае
      * 1 ст. лимон согы
      * 1 чәй калагы аш серкәсе
      • тәменчә тоз
      • Тәүдә кычыткан, тузганак, карлыган яфракларын турыйбыз. Сарымсак һәм яшел суган кыякларын ваклыйбыз. Укроп һәм петрушканы турагач, барысын да бергә туглыйбыз.
        Соус өчен май һәм лимон согы сибәргә кирәк. Аш серкәсе өстәргә һәм табынга куярга.
        Кыздыру
        Салатларга, яшелчә ризыкларына өстәп, аерым кабымлык итеп файдаланырга була.
        Тузганак
        Антон Клетаров рецепты, Hills рестораны шеф-пешекчесе
        * 200 г бутон тузганак
        * 30 мл шәраб серкәсе
        * 10 г тоз
        * 30 г шикәр
        • 20 г керән
        • 1 г лавр яфрагы
        • 1 г канәфер
        • * 5 г сарымсак
          * 250 мл су
          • 1 г хуш исле борыч
          • * Тәме буенча тоз
            Бутоннарны сабаклардан чистартып, беразга суда тотарга.
            Кайнар суга тоз, шикәр өстәргә. Эрегәнен көтәргә. Ут өстеннән алырга һәм уксус өстәргә.
            Банкаларны стерильләштерергә. Аңа тәмләткечләр, тузганаклар салырга һәм кайнар маринад белән капларга.
            Банканы капкач белән ябарга һәм кайнаган суга 3 минутка стерилизацияләнергә куярга.
            3 минуттан соң, банканы астын өскә әйләндереп суынырга куярга. Саклауга караңгы урынга куярга.
            Кайнатма зәерләү
            * 400 г тузганак бутоны
            • 2 стакан су
            • * 7 стакан шикәр
              Чәчәкләрне юарга, су тутырырга һәм утка куярга. Ике минут кайнатып алырга.
              Пешкән кайнатмага шикәр сибегез, утка куегыз һәм кайнатыгыз.
              Кайнатманы җиде минут дәвамында кайнаткач, чиста банкларга салыгыз һәм капкачларын ябыгыз.
              Кыздыру
              Моның өчен тузганакның розеткалары, яфракларын җыярга кирәк булачак, алар әле чәчәк атмаган булсын.
              * 250 г тузганак розеткасы
              * 50 г сохари
              * 2 ст. эретелгән сыер мае
              • тоз
              • Розеткаларны тозлы суда пешерергә. Сохари өстәргә. Майлы табада кыздырырга, ит ризыкларына гарнир кебек бирергә.
                Кофе ясыйбыз
                Тузганакның тамырыннан кофе кебек эчемлек ясыйлар. Ул ачы вә кара төстә. Бик файдалы, чөнки аш кайнату, бавыр һәм бөер эшчәнлеген яхшырта. Тузганакның тамырын инулин, алмашу процессларына тәэсир итүче һәм шикәр диабетыннан җәфа чигүчеләр өчен бик файдалы матдә өчен бәялиләр.
                Эчемлекнең кайнату өчен тамырлар көз көне яки май аенда чәчәк атканчы җыела.
                • 3-5 тамыр тузганак
                • 1 стакан су
                • тәменчә шикәр сөт
                • Тамырларны җентекләп юарга һәм духовкада киптерергә.
                  Тамырларны зур булмаган кисәкләргә бүләргә.
                  Соры төскә кергәнче коры табада казыдырырга.
                  Кофе ваклагычта ваклагыз.
                  Барлыкка килгән порошокны су салып кайнатыгыз, кайнап чыккач, 15 минут вакыт тотыгыз.
                  Тәменчә сөт һәм шикәр өстәгез.
                  Ризыкларыгыз тәмле булсын!
                  Читайте нас